S1. Aşağıdaki destanlardan hangisi Saka Türklerine aittir?
A) Oğuz Kağan Destanı B) Bozkurt Destanı
C) Türeyiş Destanı D) Timur Destanı
E) Alp Er Tunga Destanı
S2. Aşağıdakilerden hangisi sözlü Türk edebiyatının özellikleri arasında yer almaz?
A) Ürünler anonimdir.
B) Dil, yabancı etkilerden uzaktır.
C) Genellikle yarım kafiye kullanılır.
D) Ölçü, hece ölçüsüdür.
E) Bütün güzelliğine değil, parça güzelliğine önem verilir.
S3. Aşağıdakilerden hangisi, “ağıt” ın İslamiyet öncesi Türk edebiyatındaki karşılığıdır?
A) Sav B) Koşuk C) Sagu D) Destan E) Mersiye
S4. Aşağıdakilerden hangisi Türk destanlarından biri değildir?
A) Kaybolmuş Cennet
B) Alp Er Tunga
C) Göç
D) Manas
E) Battal Gazi Destanı
S5. Aşağıdakilerden hangisi Tasavvufi Türk Halk Edebiyatı’nın özelliklerinden biri değildir?
A) Sadece hece ölçüsü kullanılır.
B) Konu olarak ilahi aşk işlenir.
C) Nazım birimi genellikle dörtlüktür.
D) Dil halkın anlayabileceği tarzdadır.
E) Bazı tekkelerde şiirler, musiki eşliğinde söylenmiştir.
S6. Alp Er Tunga öldi mü
Issız ajun kaldı mı
Ödlek öcün aldı mı
İmdi yürek yırtılır
Yukarıdaki dörtlük, sözlü dönem ürünlerinin hangisinden alınmış olabilir?
A) Sagu B) Sav C) Destan D) Koşuk E) Koşma
S7. “Türkçenin Arapçadan geri kalır bir dil olmadığını hatta Türkçenin Arapçadan üstün bir dil olduğunu savunmuş ve Türkçeyi Araplara öğretmek amacıyla bu eseri yazmıştır.”
Bu parçada bahsedilen sanatçı ve onun eseri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A) Ali Şir Nevai – Muhakemetü’l – Lügateyn
B) Yusuf Has Hacip – Kutadgu Bilig
C) Ahmet Yesevi – Divanı Hikmet
D) Kaşgarlı Mahmut – Divanı Lügati’t Türk
E) Edip Ahmet Yükneki – Atebetü’l Hakayık
S8. “Eski Türk tarihine ait ilk yazılı belgelerimizdir. Devleti yönetenlerin ağzından yazılmıştır. Göktürk Devleti’nin ikinci dönemini aydınlatır.”
Bu parçada özellikleri verilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
A) Muhakemetü’l – Lügateyn
B) Atebetü’l Hakayık
C) Orhun Yazıtları
D) Atebetü’l Hakayık
E) Divanı Hikmet
9. Aşağıdaki yargılardan hangisinde bir bilgi yanlışlığı vardır?
A) Dede Korkut Hikayeleri, destan geleneğinden halk
öykücülüğüne geçişin ilk izlerini taşır.
B) Manas Destanı Kırgızlara aittir.
C) Türkü, mani, koşma, destan anonim ürünlerdir.
D) Halk edebiyatında nazım birimi dörtlüktür.
E) Divan şiirinde bireysel konulara daha çok yer verilir.
10. Aşağıdakilerden hangisi Dede Korkut Hikayeleri’ne ait bir özellik değildir?
A) Hikayeler, yarı destanımsı bir özellik taşır.
B) On iki hikayeden oluşur.
C) Olağanüstü kişilere ve olaylara yer verilir.
D) Genelde Oğuz Türkmenlerinin iç ve dış savaşlarını
anlatır.
E) Bu hikayelerin tamamı nazımla yazılmıştır.
11. Aşağıdakilerden hangisi Divan şiirinin belirleyici özelliklerinden biri değildir?
A) Ölçü olarak aruz ölçüsü kullanılmıştır.
B) Dil, halkın anlayabileceği tarzdadır.
C) Kalıplaşmış sözler (mazmunlar) çokça kullanılır.
D) Parça güzelliğine önem verilir.
E) Gazel, kaside, mesnevi en çok kullanılan nazım
biçimidir.
12. Aşağıdakilerden hangisinde doğal destanlar bir arada verilmiştir?
A) Gılgamış – Kalevala – İlahi Komedya
B) İliada ve Odysseia - Manas – Üç Şehitler Destanı
C) Çılgın Orlando – Mahabarata – Cid
D) Şehname – Şinto – Gılgamış
E) Aeneis – Ramayana – Ergenekon
13. Aşağıdakilerden hangisinde Aşık edebiyatı ürünleri bir arada verilmiştir?
A) Koşma – türkü – murabba
B) Ninni – bilmece – gazel
C) Koşma – semai – varsağı
D) Tercihi bent – masal – mani
E) Devriye – nefes – koşma
14. Aşağıdaki destanlardan hangisi Kırgızlara aittir?
A) Şu Destanı B) Manas Destanı C) Şehname
D) Göç Destanı E) Türeyiş Destanı
15. “Sagu” nun Divan edebiyatındaki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
A)Sagu B)Mesnevi C)Gazel D)Mersiye E)Murabba
16. Aşağıdaki beyitlerden hangisi bir gazelin ilk beyti olabilir?
A) Fuzuli buldu genc-i afiyet meyhane küncinde
Mübarek mülkdür ol mülk viran olmasın ya Rab
B) Dimen kim adli yok ya zulmü çok her hal ile olsa
Gönül tahtına andan gayrı sultan olmasın ya Rab
C) Benim tek hiç kim zar u perişan olmasın ya Rab
Esir-i derd-i aşk u dağ-ı hicran olmasın ya Rab
D) Demadem cevrlerdir çektiğim bi-rahm bütlerden
Bu kafirler esiri bir müselman olmasın ya Rab
E) Görüp endişe-i katlimde ol mahı budur derdim
Ki bu endişeden ol meh peşiman olmasın ya Rab
17. 1069 yılında Yusuf Has Hacip tarafından doğu Türkçesiyle yazılmıştır.Eserde öğütler semboller aracılığıyla verilmiştir. Eser, didaktik bir eserdir.
Bu parçada özellikleri verilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kutadgu Bilig
B) Divanı Lügati’t Türk
C) Divanı Hikmet
D) Atebetü’l Hakayık
E) Göktürk Yazıtları
18. Aşağıdakilerden hangisi sözlü edebiyat dönemi ürünlerinden değildir.
A) Destan B) Sav C) Sagu D) Koşuk E) Mesnevi
CEVAP ANAHTARI: 1) E 2) E 3) C 4) A 5) A 6) A
7) D
C 9) C 10) E 11) B 12) D 13) C 14) B 15) D 16) C 17) B 18) E
DİVAN EDEBİYATI NAZIM ŞEKİLLERİ
1)
Divan edebiyatı nazım biçimlerinden biri olan kasidenin belirli bölümleri vardır: Bahar mevsiminin ya da bayram günlerinin tasvir edildiği birinci bölüme “teşbib” , Asıl konuya geçiş ifade eden
(I)
bir ya da birkaç beyitten oluşan bölüme “girizgah”, Şairin kendini övdüğü bölüme
(II)
“mehdiye”, araya aynı ölçü ve uyakta gazel tarzında şiir söylemeye “tegazzül”, birkaç
(III) (IV)
beyitten oluşan son bölüme de “dua” adı verilir.
(V)
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) V B) IV C) III D) II E) I
2
I. Özellikle aşk, güzellik, ve içki konusunda yazılır.
II. Beyit sayısı 5 ile 9 arasında değişir.
III. Uyak düzeni, aa – bb – cc – dd -… şeklindedir.
IV. İlk beyitine matla, son beyitine makta denir.
V. Tasavvuf edebiyatındaki ilahiyle biçim ve içerik bakımından aynıdır.
Yukarıda numaralanmış cümlelerden hangisi gazel için söylenemez?
A)III. ve V B) III. ve IV C) III ve V D) II ve IV E) II. ve IIII
3
* Dil-i pürhun elem-i hercin ile cuş edeli
Çeşme-i çeşmin akan suları dem gibi gelir.
* Cennet cennet dedikleri
Birkaç köşkle birkaç huri
İsteyene sen ver onu
Bana seni gerek seni
Yukarıdaki şiir parçaları iki farklı yüzyılda yaşayan iki farklı şaire aittir.
I. Her ikisi de sade bir dille söylenmiştir.
II.Her ikisi de halk edebiyatına aittir.
III. İkisi de farklı ölçülerle söylenmiştir.
IV. Uyak örgüsü aynıdır.
V. Şairler birbirinden etkilenmişlerdir.
Bu şiir parçaları için yukarıda numaralanmış yargılardan hangisi söylenebilir?
A) V B) IV C) III D) II E) I
4
Sana kimisi canım kimisi cananım deyü söyler
Nesin sen doğru söyle can mısın canan mısın kafir?
Yukarıdaki beyit için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?
A) Mesneviden alınmış bir beyittir.
B) Kasidenin dua bölümünden alınmıştır.
C) Herhangi bir gazelin makta (son) beyitidir.
D) Gazelin matla (ilk) beyiti değildir.
E) Mersiyeden alınmış bir beyittir.
5
I. O temayül o tegafül o eda
O tebessüm o tekellüm o sada
II. Kamet-i naziki bir ince fidan
Arızı hem sıfatı berg-i hazan
III. Bulunur bunda hep efrad-ı milel
Tab’-ı insana nice vere halel
IV. Dürlü dürlü derde uğratan beni
Kalb-i mail çeşm-i şahid-i bazdır.
V. Çünki yar ağyar ile dem-sazdır
Bana günde bin kez ölmek azdır.
Yukarıdaki beyitlerden hangisi bir “mesneviden” alınmış olamaz?
A) I B) II C) III D) IV E) V
6)
I. Bir elinde gül bir elinde cam geldin sakiya
Kangısın alsam gülü yahud ki camı ya seni
II. Bir nazenin fitne tevellüd eder müdam
Mecliste duht-ı rezle o büt hem-dem olmasın
III. Tuti-i mucize-guyem ne desem laf değül
Çerh ile söyleşemem ayinesi saf değül
IV. Ben bu haletel tenezzül mü ederim şiire
Neyleyim kurtulamam tab’-ı heves-nakimden
V. Ben kulun layık değüldür valsına amma yine
İltifatun arzu-mend-i visal eyler beni
Yukarıdaki beyitlerden hangisi gazelin matla (ilk) bölümünden alınmıştır?
A) I B) II C) III D) IV E) V
7
I. Minnet hüdaya devlet-i dünya fena bulur
Baki kalır sahife-i alemde adımız
II.Eşcar-ı bağ hırka-i tecride girdiler
Bad-ı hazan çemende el aldı çenardan
III.Leyla ana verdi cümle rahtın
Pak eyledi bergden dırahtın
IV.Heva ara’isi gül-zara çehre-güşa
Bahar gülşene giydirdi hulle-i harda
V. Bir nice doyunca kanalım cam-ı murada
Bir lahza komaz saki-i devran elimizde
Yukarıdaki beyitlerden hangisi gazelin makta (son) bölümünden alınmış olabilir?
A) I B) II C) III D) IV E) V
8
I. Teşbib: Bahar mevsiminin ya da bayram günlerinin tasvir edildiği birinci bölüme denir.
II.Girizgah: Asıl konuya geçiş ifade eden bir ya da birkaç beyitten oluşan bölüme denir.
III. Fahriye: Şairin sanatkarane bir üslupla kendini övdüğü bölüme denir.
IV. Tegazzül: Araya aynı ölçü ve uyakta gazel tarzında şiir söylemeye denir.
V. Mehdiye: Kasidenin sunulduğu kişinin övgüsünün yapıldığı bölüme denir.
Yalnızca bu bilgilere dayanarak,
Bu arsada Baki nice üstada yetişti
Alemde bugün ana kimse yetişemez
Baki’nin bu beyiti kasidenin yukarıdaki bölümlerinden hangisine örnek olabilir?
A) I B) II C) III D) IV E) V
9
I. Mesnevi
II. Müstezat
III.Tuyuğ
IV. Kaside
V. Rubai
Yukarıdakilerden hangileri divan edebiyatında beyitlerle kurulan nazım biçimlerinden değildir?
A)I. ve V B) III. ve IV C) III ve V D) II ve IV E) II. ve IIII
10
I. Tardiye
II. Şarkı
III.Tuyuğ
IV. Kaside
V. Müstezat
Yukarıdakilerden hangileri divan edebiyatında yalnızca Türklerin kullandığı nazım biçimlerindendir?
A)II ve V B) II. ve IV C) I ve II D) I ve IV E) II. ve IIII
11
I. Medhiye
II. Hicviye
III. Mersiye
IV. Semai
V. İlahi
Yukarıdakilerden hangileri divan edebiyatında kullanılan nazım türlerinden değildir?
A)IV ve V B) III. ve IV C) I ve II D) II ve IV E) II. ve IIII
12
I. Siham-ı Kaza - Nedim
II. Leyla vü Mecnun – Baki
III.Garipname – Aşık Paşa
IV. Hüsn ü Aşk – Seyh Galip
V. Şikayetname – Fuzuli
Yukarıdaki eser- şair eşleştirmelerinden hangileri yanlıştır?
A)III ve V B) I. ve IV C) I ve II D) II ve V E) I ve IIII
13
I. Şarkı
II. Murabba
III.Müstezat
IV. Kaside
V. Rubai
Yukarıdakilerden hangileri divan edebiyatında dörtlüklerle kurulan nazım biçimlerinden değildir?
A)II. ve V B) III. ve IV C) III ve V D) I ve IV E) II. ve IIII
14
I. Her beyitin dizeleri kendi arasında uyaklıdır.
II. Din, tasavvuf, kahramanlık, aşk… gibi konular işlenir.
III. Beyit sayısı sınırlı değildir. Uzun ve manzum öyküdür.
IV.Aruz ölçüsünün kısa kalıplarıyla yazılır.
Yukarıda bahsedilen divan edebiyatı nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?
A) Gazel B) Müstezat C) Mesnevi D) Kaside E) Müsemmen
15
Ölüm veya eleştiri konularında yazılır. Bu nazım türünde bent sayısı 7 ile 12 arasında değişir.Her bent 7 ile 10 beyit arasında değişebilir. Baki’nin, Kanuni’nin ölümü üzerine yazdığı “Kanuni Mersiyesi” bu türde yazılmıştır.Ziya Paşa’nın bu nazım şekliyle yazdığı şiirleri edebiyatımızda çok ünlüdür.
Yukarıda bahsedilen divan edebiyatı nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?
A) Murabba B) Müstezat C) Tuyuğ D) Terkib-i Bent E) Şarkı
16
Bent sayısı 2 ile 5 arasında değişir. Aşk ve güzellik konusunda özel bir ezgiyle söylenir. Türklere ait bu türü Nedim geliştirmiştir. Bentlerin sonunda nakarat adı verilen dize tekrarlanır.
Yukarıda bahsedilen divan edebiyatı nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?
A) Şarkı B) Murabba C) Mesnevi D) Kaside E) Gazel
17
I. Hece ölçüsü kullanılması.
II. İlk iki dizenin doldurma olması.
III. Hep tunç uyak kullanılması.
IV. Tek dörtlükten oluşması
V. Anonim olması
Yukarıda verilen cümlelerden hangisi ya da hangileri “mani” ile “rubai”nin ortak özelliğidir?
A)II ve V B) Yalnız I C) Yalnız IV D) III ve V E) I ve III
18
I. Nedim
II. Baki
III. Şeyh Galip
IV. Evliya Çelebi
V. Katip Çelebi
Yukarıda verilen sanatçılardan hangisi ya da hangileri şiir türünde eserleriyle tanınmamıştır?
A)IV ve V B) Yalnız I C) Yalnız II D) II ve V E) I ve IV
19
(I) Divan şiirinde müstezat, gazelin dizelerine yarım dize eklenerek oluşturulan nazım biçimidir. (II) Nazire, usta kabul edilen bir şairin beğenilen bir şiirine benzetilerek yazılan şiirdir. (III) Hamse, bir şairin beş kasidesinin bir araya getirilmesiyle oluşan eserlere denir. (IV) Gazelin ilk beyitine matla, son beyitine makta denir. (V) Gazelin en güzel beyitine “beytü’l-gazel” denir.
Yukarıda numaralanmış cümlelerden hangisi yanlıştır?
A) I B) II C) III D) IV E) V
20
I. Tevhid
II. Fahriye
III. Hicviye
IV. Mersiye
V. Girizgah
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri konusuna göre kaside çeşitlerinden değildir?
A)I ve V B) Yalnız II C) Yalnız V D) II ve V E) II ve III
Cevap Anahtarı:
1. C 2. A 3. C 4. D 5. D 6. C 7. A 8. C 9. C 10. E
11. A 12. C 13. B 14. C 15. D 16. A 17. C 18. A 19. C 20. D
TANZİMAT DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI
1. Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat edebiyatının genel özellikleri arasında yer almaz?
A) Batı etkisinde gelişen bir edebiyattır.
B) Roman, öykü, tiyatro, ve gazete yazıları gibi türlerin
ilk örnekleri bu dönemde verilmiştir.
C) Sanatçılar, bu dönemde vatan, ulus, hürriyet gibi
toplumsal kavramlara eserlerinde yer vermiştir.
D) Bu dönemdeki şiirler,biçim olarak yenidir; ancak
içerik olarak Divan edebiyatı şiirinin özelliklerini
taşır.
E) Birinci dönem sanatçıları toplumsal konuları
işlemiştir.
2. Yazar, bu romanında Bihruz Bey’in kişiliğinde Yanlış Batılılaşmayı işlemiş, birkaç yabancı sözcük konuşmakla Batılı olunamayacağını savunmuştur.
Bu parçada sözü edilen eser ve yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
A) İntibah – Namık Kemal
B) Eylül - Mehmet Rauf
C) Yaban – Yakup Kadri Karaosmanoğlu
D) Araba Sevdası – Recaizade Mahmut Ekrem
E) Sergüzeşt – Samipaşazade Sezai
3. Felatun Bey ile Rakım Efendi edebiyatımızdaki ilk romanlardan biridir. Romana adını veren Felatun Bey, Avrupalılar gibi giyinip kuşandığında batılı olunacağını düşünen züppe bir tiptir.Diğer kahraman Rakım Efendi ise batıyı doğru anlayan , dönemini doğru değerlendiren bir Osmanlı aydınıdır.
Bu parçada sözü edilen eser, aşağıdaki sanatçılarımızdan hangisine aittir?
A) Mehmet Rauf
B) Samipaşazade Sezai
C) Namık Kemal
D) Ahmet Mithat Efendi
E) Peyami Safa
4. Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat roman ve hikayelerinin özelliklerinden biri değildir?
A) Eserin sonunda iyiler ödüllendirilir, kötüler ise
cezalandırılır.
B) Realizm ve romantizmin etkileri görülür.
C) Roman ve hikayelerde genellikle olayların akışı kesilir
ve okuyucuya ders verilir.
D) Kişiler, genellikle tek yönlüdür.
E) İlk psikolojik romanımız bu dönemde yazılmıştır.
5. İlk tarihi romanımız aşağıdakilerden hangisidir?
A) Şair Evlenmesi B) Araba Sevdası C)Karabibik
D) Cezmi E) Dokuzuncu Hariciye Koğuşu
6. 18. İlk edebi romanımız aşağıdakilerden hangisidir?
A) İntibah B) Cezmi C) Eylül D) Sergüzeşt E) Yaban
7.Aşağıdakilerden hangisinde bir bilgi yanlışlığı yapılmıştır?
A) İlk çeviri romanımız, Yusuf Kamil Paşa’nın
Fenelon’dan çevirdiği “Telemak” adlı eserdir.
B) İlk yerli romanımız, Recaizade Mahmut Ekrem’in
“Taaşşuk-ı Talat ve Fıtnat” adlı eseridir.
C) Edebiyatımızdaki ilk köy romanı Nabizade Nazım’ın
“Karabibik” adlı eseridir.
D) Batı tekniğiyle yazılmış ilk tiyatromuz, Şinasi’nin
“Şair Evlenmesi” adlı eseridir.
E) Noktalama işaretleri ilk kez Tanzimat döneminde
kullanılmıştır.
8. Aşağıdakilerden hangisinde Tanzimat sanatçıları bir arada verilmiştir?
A) Namık Kemal – Şinasi – Ziya Paşa
B) R.Mahmut Ekrem – A. Tahran – Tevfik Fikret
C) Ahmet Mithat – Namık Kemal – Ömer Seyfettin
D) Halit Ziya Uşaklıgil – Şinasi – Ziya Gökalp
E) Ali Bey – Ahmet Vefik Paşa – Ali Canip
9. “Vatan şairi” olarak da anılan sanatçı Tanzimat dönemi Türk edebiyatının önde gelen isimlerindendir. İyi bir eğitim almıştır.1863’te Tercüme Odası’na giren yazar, orada Şinasi ile tanışmıştır. Şinasi’nin etkisiyle Batı edebiyatına yönelmiş Şinasi Paris’e gidince Tasvir-i Efkar gazetesinin yönetimini üstlenmiştir. “Vatan Yahut Silistre” adlı oyunu sahnelendikten sonra Magosa’ya sürülmüştür.
Bu parçada tanıtılan Tanzimat dönemi sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Abdulhak Hamit Tarhan B) Ziya Paşa
C) Namık Kemal D) Ahmet Mithat Efendi E) Ali Bey
10. Eski edebiyat alışkanlığına hak, adalet, hürriyet vb. siyasal ve sosyal düşünce kavramları getirerek eski şekille yeni öze ulaşmıştır. “Şiir ve İnşa” makalesiyle halk dili ve şiirini savunmuş, Tanzimat yazarlarının ortak ülküsüne katılmış ve istibdada karşı savaşmıştır.
Bu parçada tanıtılan Tanzimat dönemi sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Namık Kemal B) Abdulhak Hamit Tarhan
C) Ziya Paşa D) Ahmet Mithat Efendi
E) Ali Bey
11. Aşağıdaki eserlerden hangisi Namık Kemal’e ait bir eser değildir?
A) İntibah B) Zavallı Çocuk C) Cezmi
D) Gülnihal E) Zafername
12. Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat edebiyatının özelliklerinden biridir?
A) Sembolizm akımından etkilenmişlerdir.
B) Roman ve hikayelerde yapılan tasvirler, süs için yapılmamış kahramanların kişiliklerinin oluşumunu daha iyi anlatabilmek için yapılmıştır.
C) Şiirlerde biçim eski, içerik yenidir.
D) Sanatçılar, dönemin koşulları gereği eserlerinde toplumsal konuları işleyememiştir.
E) Yazarlar, eserlerde kişiliklerini gizlemişlerdir.
13. Aşağıdakilerden hangisi Recaizade Mahmut Ekrem’e ait değildir?
A) Araba Sevdası B) Çok Bilen Çok Yanılır
C) Nejat Ekrem D) Sergüzeşt E) Muhsin Bey
14. Aşağıdaki yazar – eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
A) Şemsettin Sami – Taaşşuk-ı Talat ve Fıtnat
B) Şinasi – Şair Evlenmesi
C) Namık Kemal – Gülnihal
D) Ziya Paşa – Cezmi
E) Ahmet Mithat Efendi – Henüz On Yedi Yaşında
15. Aşağıdaki verilen belirtici niteliklerden hangisi Tanzimat romanında rastlanmaz?
A) Kişiler genellikle tek yönlüdür.
B) Birinci dönem romancıları romantizmin etkisinde kalmıştır.
C) Roman kahramanları çoğu kez ilk görüşte aşık olur.
D) Batıyı yanlış anlayan tipler eleştirilir.
E) Romanlara sadece günlük hayatın ufak tefek sorunları
konu olarak seçilir.
14. Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat şair ve yazarlarının ortak özelliklerinden biri değildir?
A) Hemen hepsi Fransız kültürüyle yetişmişlerdir.
B) Siyasetle yakından ilgilenirler.
C) Aruz veznini tamamen bırakmışlar milli ölçümüz olan
hece ölçüsüyle şiirler yazmışlardır..
D) Eserlerde rastlantılara fazlasıyla yer vermişlerdir.
E) Cariyelik kurumunu ve alafrangalık özentisini
eleştirirler.
15. Aşağıdaki eserlerden hangisi Nabizade Nazım’a aittir?
A) Karabibik B) Küçük Şeyler C) Muhsin Bey
D) Araba Sevdası E) Makber
16. İlk çeviri romanımız aşağıdakilerden hangisidir?
A) Telemak B) Cezmi C) Şair Evlenmesi
D) Karabibik E) Zehra
17. Aşağıdakilerden hangisi Batı tekniğiyle yazılmış ilk tiyatromuzdur?
A) Fitnen B) Şair Evlenmesi C) İntibah
D) Çok Bilen Çok Yanılır E) Araba Sevdası
18. Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat dönemi sanatçılarından biri değildir?
A) Tevfik Fikret B) Şinasi C) Namık Kemal
E) Ziya Paşa E) Ahmet Mithat Efendi
CEVAP ANAHTARI: 1.D 2. D 3. D 4. E 5. D
6. A 7. B 8. A 9. C 10. C 11. E 12. C 14. D
15. E 16. A 17. B 18. A
TANZİMAT DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI
1. Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat edebiyatının genel özellikleri arasında yer almaz?
A) Batı etkisinde gelişen bir edebiyattır.
B) Roman, öykü, tiyatro, ve gazete yazıları gibi türlerin
ilk örnekleri bu dönemde verilmiştir.
C) Sanatçılar, bu dönemde vatan, ulus, hürriyet gibi
toplumsal kavramlara eserlerinde yer vermiştir.
D) Bu dönemdeki şiirler,biçim olarak yenidir; ancak
içerik olarak Divan edebiyatı şiirinin özelliklerini
taşır.
E) Birinci dönem sanatçıları toplumsal konuları
işlemiştir.
2. Yazar, bu romanında Bihruz Bey’in kişiliğinde Yanlış Batılılaşmayı işlemiş, birkaç yabancı sözcük konuşmakla Batılı olunamayacağını savunmuştur.
Bu parçada sözü edilen eser ve yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
A) İntibah – Namık Kemal
B) Eylül - Mehmet Rauf
C) Yaban – Yakup Kadri Karaosmanoğlu
D) Araba Sevdası – Recaizade Mahmut Ekrem
E) Sergüzeşt – Samipaşazade Sezai
3. Felatun Bey ile Rakım Efendi edebiyatımızdaki ilk romanlardan biridir. Romana adını veren Felatun Bey, Avrupalılar gibi giyinip kuşandığında batılı olunacağını düşünen züppe bir tiptir.Diğer kahraman Rakım Efendi ise batıyı doğru anlayan , dönemini doğru değerlendiren bir Osmanlı aydınıdır.
Bu parçada sözü edilen eser, aşağıdaki sanatçılarımızdan hangisine aittir?
A) Mehmet Rauf
B) Samipaşazade Sezai
C) Namık Kemal
D) Ahmet Mithat Efendi
E) Peyami Safa
4. Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat roman ve hikayelerinin özelliklerinden biri değildir?
A) Eserin sonunda iyiler ödüllendirilir, kötüler ise
cezalandırılır.
B) Realizm ve romantizmin etkileri görülür.
C) Roman ve hikayelerde genellikle olayların akışı kesilir
ve okuyucuya ders verilir.
D) Kişiler, genellikle tek yönlüdür.
E) İlk psikolojik romanımız bu dönemde yazılmıştır.
5. İlk tarihi romanımız aşağıdakilerden hangisidir?
A) Şair Evlenmesi B) Araba Sevdası C)Karabibik
D) Cezmi E) Dokuzuncu Hariciye Koğuşu
6. 18. İlk edebi romanımız aşağıdakilerden hangisidir?
A) İntibah B) Cezmi C) Eylül D) Sergüzeşt E) Yaban
7.Aşağıdakilerden hangisinde bir bilgi yanlışlığı yapılmıştır?
A) İlk çeviri romanımız, Yusuf Kamil Paşa’nın
Fenelon’dan çevirdiği “Telemak” adlı eserdir.
B) İlk yerli romanımız, Recaizade Mahmut Ekrem’in
“Taaşşuk-ı Talat ve Fıtnat” adlı eseridir.
C) Edebiyatımızdaki ilk köy romanı Nabizade Nazım’ın
“Karabibik” adlı eseridir.
D) Batı tekniğiyle yazılmış ilk tiyatromuz, Şinasi’nin
“Şair Evlenmesi” adlı eseridir.
E) Noktalama işaretleri ilk kez Tanzimat döneminde
kullanılmıştır.
8. Aşağıdakilerden hangisinde Tanzimat sanatçıları bir arada verilmiştir?
A) Namık Kemal – Şinasi – Ziya Paşa
B) R.Mahmut Ekrem – A. Tahran – Tevfik Fikret
C) Ahmet Mithat – Namık Kemal – Ömer Seyfettin
D) Halit Ziya Uşaklıgil – Şinasi – Ziya Gökalp
E) Ali Bey – Ahmet Vefik Paşa – Ali Canip
9. “Vatan şairi” olarak da anılan sanatçı Tanzimat dönemi Türk edebiyatının önde gelen isimlerindendir. İyi bir eğitim almıştır.1863’te Tercüme Odası’na giren yazar, orada Şinasi ile tanışmıştır. Şinasi’nin etkisiyle Batı edebiyatına yönelmiş Şinasi Paris’e gidince Tasvir-i Efkar gazetesinin yönetimini üstlenmiştir. “Vatan Yahut Silistre” adlı oyunu sahnelendikten sonra Magosa’ya sürülmüştür.
Bu parçada tanıtılan Tanzimat dönemi sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Abdulhak Hamit Tarhan B) Ziya Paşa
C) Namık Kemal D) Ahmet Mithat Efendi E) Ali Bey
10. Eski edebiyat alışkanlığına hak, adalet, hürriyet vb. siyasal ve sosyal düşünce kavramları getirerek eski şekille yeni öze ulaşmıştır. “Şiir ve İnşa” makalesiyle halk dili ve şiirini savunmuş, Tanzimat yazarlarının ortak ülküsüne katılmış ve istibdada karşı savaşmıştır.
Bu parçada tanıtılan Tanzimat dönemi sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Namık Kemal B) Abdulhak Hamit Tarhan
C) Ziya Paşa D) Ahmet Mithat Efendi
E) Ali Bey
11. Aşağıdaki eserlerden hangisi Namık Kemal’e ait bir eser değildir?
A) İntibah B) Zavallı Çocuk C) Cezmi
D) Gülnihal E) Zafername
12. Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat edebiyatının özelliklerinden biridir?
A) Sembolizm akımından etkilenmişlerdir.
B) Roman ve hikayelerde yapılan tasvirler, süs için yapılmamış kahramanların kişiliklerinin oluşumunu daha iyi anlatabilmek için yapılmıştır.
C) Şiirlerde biçim eski, içerik yenidir.
D) Sanatçılar, dönemin koşulları gereği eserlerinde toplumsal konuları işleyememiştir.
E) Yazarlar, eserlerde kişiliklerini gizlemişlerdir.
13. Aşağıdakilerden hangisi Recaizade Mahmut Ekrem’e ait değildir?
A) Araba Sevdası B) Çok Bilen Çok Yanılır
C) Nejat Ekrem D) Sergüzeşt E) Muhsin Bey
14. Aşağıdaki yazar – eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
A) Şemsettin Sami – Taaşşuk-ı Talat ve Fıtnat
B) Şinasi – Şair Evlenmesi
C) Namık Kemal – Gülnihal
D) Ziya Paşa – Cezmi
E) Ahmet Mithat Efendi – Henüz On Yedi Yaşında
15. Aşağıdaki verilen belirtici niteliklerden hangisi Tanzimat romanında rastlanmaz?
A) Kişiler genellikle tek yönlüdür.
B) Birinci dönem romancıları romantizmin etkisinde kalmıştır.
C) Roman kahramanları çoğu kez ilk görüşte aşık olur.
D) Batıyı yanlış anlayan tipler eleştirilir.
E) Romanlara sadece günlük hayatın ufak tefek sorunları
konu olarak seçilir.
14. Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat şair ve yazarlarının ortak özelliklerinden biri değildir?
A) Hemen hepsi Fransız kültürüyle yetişmişlerdir.
B) Siyasetle yakından ilgilenirler.
C) Aruz veznini tamamen bırakmışlar milli ölçümüz olan
hece ölçüsüyle şiirler yazmışlardır..
D) Eserlerde rastlantılara fazlasıyla yer vermişlerdir.
E) Cariyelik kurumunu ve alafrangalık özentisini
eleştirirler.
15. Aşağıdaki eserlerden hangisi Nabizade Nazım’a aittir?
A) Karabibik B) Küçük Şeyler C) Muhsin Bey
D) Araba Sevdası E) Makber
16. İlk çeviri romanımız aşağıdakilerden hangisidir?
A) Telemak B) Cezmi C) Şair Evlenmesi
D) Karabibik E) Zehra
17. Aşağıdakilerden hangisi Batı tekniğiyle yazılmış ilk tiyatromuzdur?
A) Fitnen B) Şair Evlenmesi C) İntibah
D) Çok Bilen Çok Yanılır E) Araba Sevdası
18. Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat dönemi sanatçılarından biri değildir?
A) Tevfik Fikret B) Şinasi C) Namık Kemal
E) Ziya Paşa E) Ahmet Mithat Efendi
CEVAP ANAHTARI: 1.D 2. D 3. D 4. E 5. D
6. A 7. B 8. A 9. C 10. C 11. E 12. C 14. D
15. E 16. A 17. B 18. A
HALK EDEBİYATI NAZIM ŞEKİLLERİ
_________________________________________________________________________________________
1)
I. Anonim halk edebiyatı nazım ürünüdür.
II. Genellikle 7’li hece ölçüsüyle söylenir.
III. İlk iki dize doldurmadır, asıl olan son dizelerdir.
IV. Son dörtlükte şairin mahlası bulunur.
V. Yalnızca aşk üzerine söylenir.
Yukarıda mani için verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri yanlıştır?
A) I ve IV B) II ve IV C) I ve II
D) I ve III E) IV ve V
Cevap E
2)
… şekil olarak koşmaya benzer. Maniye benzeyenler de vardır. Genellikle 11’li hece ölçüsüyle yazılır. Anonimdir. Ezgiyle söylenir. Aşk, savaş, kahramanlık konuları işlenir.
Yukarıdaki parçada bahsedilen nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?
A) Semai B) Türkü C) Ninni D) Tekerleme E) İlahi
Cevap B
3)
I. Koşma Aşık edebiyatı nazım biçimlerindendir.
II. Uyak şeması abab, cccb, dddb şeklindedir.
III. 11’li hece ölçüsüyle yazılır.
IV. Taşlama, güzelleme, koçaklama, ağıt gibi türleri vardır.
V. Söyleyeni belli değildir.
Yukarıda koşma için verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) I B) II C) III D) IV E) V
Cevap E
4)
I. Devriye
II. İlahi
III. Semai
IV. Nutuk
V. Koşma
Yukarıdakilerden hangileri Tasavvuf (Tekke) edebiyatı nazım biçimleri arasında yer almaz?
A) III ve V B) I ve IV C) I ve II
D) II ve III E) IV ve V
Cevap A
5)
Allah ve din sevgisi işlenir. Duygusallık ön plandadır. Bu şiir türünü Yunus Emre geliştirmiştir. Yunus Emre’nin yazdığı bu tür şiirler günümüzde de söylenmektedir.
Yukarıda bahsedilen nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kaside B) Şathiye C) Semai D) İlahi E) Nutuk
Cevap D
6)
Aşık tarzı Türk halk edebiyatında, bir kişiyi ya da toplumsal düzeni eleştiren yergi konulu şiirlere ……… denir. Bunun yanı sıra doğa güzelliklerini ya da kadın, at gibi sevilen varlıkları övmek için söylenen şiirlere …… denir.
Yukarıdaki parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?
A) Hicviye-güzelleme B) Güzelleme-koçaklama C) Taşlama - şarkı
D) Taşlama-güzelleme E) Taşlama-gazel
Cevap D
7)
I. Mani
II. Hikmet
III. Ninni
IV. Tekerleme
V. Türkü
Yukarıdakilerden hangisi anonim Türk halk edebiyatı nazım şekillerinden biri değildir?
A) I B) II C) III D) IV E) V
Cevap B
8)
Çukurova bayramlığın giyerken
Çıplaklığın üzerinden soyarken
Şubat ayı kış yelini koğarken
Cennet demek sana yakışır dağlar
Yukarıdaki dörtlük aşağıdaki nazım türlerinden hangisine örnektir?
A) Koçaklama B) Güzelleme C) Ağıt D) Devriye E) Taşlama
Cevap B
9
Çark bozulmuş dünya ıslah olmuyor
Ehli fukaranın yüzü gülmüyor
Aşık Ruhsat dediğini bilmiyor
Yazı belli değil hat belli değil
Yukarıdaki dörtlük halk edebiyatının hangi türüne örnek gösterilebilir?
A) Şathiye B) Koçaklama C) Ağıt D) Taşlama E) Güzelleme
Cevap D
10.
Aşağıdakilerden hangisi türküler için söylenemez?
A) Özel bir ezgisi vardır.
B) Hece ve aruz ölçüsü ile yazılabilir.
C) Anonim halk edebiyatı nazım şeklidir.
D) Aşk, kahramanlık, gurbet konularında yazılabilir.
E) Bent sayısı 3 ile 6 arasında değişir.
Cevap B
11)
Aşağıdakilerden hangisinde aşık edebiyatı nazım biçimleri birlikte verilmiştir?
A) mani-koşma-varsağı
B) koşma-ninni-türkü
C) türkü-semai-koşma
D) varsağı-koşma-semai
E) ilahi-türkü-koşma
Cevap D
12)
Aşağıdakilerden hangisinde tasavvuf (tekke) edebiyatı nazım şekilleri birlikte verilmiştir?
A) ilahi-nutuk-ağıt
B) nefes-koşma-devriye
C) şathiye-ilahi-devriye
D) nutuk-destan-na’at
E) hikmet-mani-nefes
Cevap C
13)
Le beni eyle beni
Elekten ele beni
Alacaksan al artık
Düşürme dile beni
Yukarıdaki dörtlüğün nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ağıt B)Koşma C) Varsağı D) Mani E) İlahi
Cevap D
14
Aşağıdakilerden hangisinde koçaklama şiirleriyle ünlü iki şairimiz bir arada verilmiştir?
A) Karacaoğlan – Yunus Emre
B) Yunus Emre – Mevlana
C) Dadaloğlu – Karacaoğlan
D) Mevlana – Dadaloğlu
E) Hacı Bektaş- ı Veli – Dadaloğlu
Cevap C
15)
* Maniler tek dörtlükten oluşur
* İlk iki dize uyağı doldurmak ya da düşünceye giriş yapmak için söylenir. Temel düşünce son dizededir.
* Uyak düzeni aaxa’dır.
Yalnızca bu bilgilerden yola çıkılarak,
I. Hey birince birince
II. Bir incecik ter bürür
III. Kaşık saldım pirince
IV. Yar kapıdan girince
dizeleriyle mani oluşturulmak istenirse dizelerin sıralanışı aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A) II-I-III-IV B) IV-III-II-I C) I-II-III-IV D) I-III-II-IV E) III-II-I-IV
Cevap D
16)
Kıldan köprü yaratmışsın
Gelsin kullar geçsin deyü
Hele biz şöyle duralım
Yiğit isen sen geç ey Tanrı
Yukarıdaki dörtlük Tanrı ile şakalaşır, konuşur gibi söylenmiş bir tekke edebiyatı nazım şeklidir.
Bu nazım şekline verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
A) İlahi B) Nutuk C) Şathiye D) Nefes E) Devriye
Cevap C
17)
Yunus okur diller ile
Ol kumru bülbüller ile
Hakk’ı seven kullar ile
Çağırayım Mevla’m seni
Yukarıdaki dörtlüğün nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?
A) İlahi B) Şathiye C) Ağıt D) Nefes E) Devriye
Cevap A
18)
Tarikat şeyhlerinin tarikata yeni giren kişileri aydınlatmak için söylediği şiirlere …… denir. Güney Anadolu Türkmenleri arasında Varsak boyunun özel bir ezgiyle söylediği türkülerden gelişmiş nazım şekline …… denir.
Yukarıdaki parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?
A) ilahi-varsağı B) varsağı-nutuk C) nutuk-varsağı
D) nutuk-ilahi E) nutuk-nefes
Cevap C
19)
I. Uyak örgüsü
II. Konuları
III. Hece ölçüsü
IV. Dörtlük sayısı
V. Anonim olması
Yukarıdakilerden hangisi koşma ile türkünün benzer özelliklerinden biri olamaz?
A) V B) IV C) III D) II E) I
Cevap A
20)
I. Koşma
II. Türkü
III. Şarkı
IV. Tuyuğ
V. Nefes
Yukarıdakilerden hangisi halk edebiyatı nazım şekillerinden değildir?
A) III ve IV B) II ve IV C) II ve III
D) III ve V E) IV ve V
Cevap A